OKB: të paktën 58 vende të kontaminuara nga minat, 90% e viktimave janë civilë

Të paktën 58 shtete dhe territore mbeten të kontaminuara nga minat kundër personit, deklaroi të martën shefi i të drejtave të njeriut në OKB, Volker Turk, duke vënë në dukje një bilanc të rëndë civil sidomos në Myanmar, Siri, Afganistan dhe Ukrainë. Ai u shpreh i shqetësuar që, gati 30 vjet pas miratimit të Traktatit për Ndalimin e Minave Kundër Personelit, këto armë vazhdojnë të vrasin e të gjymtojnë njerëz shpesh dekada pasi janë vendosur, dhe u bëri thirrje të gjitha shteteve t'i japin fund prodhimit, përdorimit e transferimit të tyre, si dhe të shtojnë përpjekjet për pastrimin e minave ekzistuese.

Sipas një raporti të përgatitur nga zyra e tij, mbështetur në të dhëna nga qeveritë, OJQ-të dhe organizatat humanitare, vetëm gjatë vitit 2024 minat tokësore dhe mbetjet shpërthyese të luftës vranë të paktën 945 persona dhe plagosën 4.325 të tjerë, duke cituar Monitorin e Minave Tokësore dhe Municioneve Thërrmuese. Aty ku statusi i viktimave dihej, rreth 90% e tyre ishin civilë. Numrin më të lartë e shënuan Myanmari me 2.029, Siria me 1.015 dhe Afganistani me 624, të ndjekura nga Ukraina, Nigeria, Mali, Jemeni e Burkina Faso, secila me mbi 200 viktima. Fushata Ndërkombëtare për Ndalimin e Minave Tokësore raportoi se gjatë vitit 2025 numri i të vrarëve dhe të plagosurve kaloi 5.000, sërish në shumicë civilë, ndërsa fëmijët përbëjnë mbi 40% të të gjitha viktimave civile të regjistruara që nga viti 1999.

Përtej humbjeve njerëzore, minat i kthejnë zona të tëra në hapësira të ndaluara, duke penguar të drejtat e banorëve, duke zgjatur zhvendosjen dhe duke ndaluar përdorimin e tokës për bujqësi. Ndonëse konventa e Otavës për ndalimin e minave numëron 162 shtete palë, disa vende me rezerva të konsiderueshme ende nuk janë anëtare. Së fundmi, Estonia, Finlanda, Letonia, Lituania dhe Polonia janë tërhequr, ndërsa Ukraina po pezullon zbatimin e saj. Turk u kërkoi shteteve që nuk e kanë ratifikuar ende traktatin ta bëjnë menjëherë dhe atyre që janë larguar të rikthehen shpejt, ndërsa përshëndeti vendimin e fundit të Libanit për t'iu bashkuar konventës, pavarësisht luftës mes Izraelit dhe Hezbollahut.

Raporti tërhoqi vëmendjen edhe te rënia e fortë e financimit: gjatë shtatë viteve deri në vitin 2025, kontributet për Fondin Vullnetar të Mirëbesimit të OKB-së për Veprimin kundër Minave ranë nga 125 milionë në 46 milionë dollarë.

Foto: Jason Hollinger / Wikimedia Commons / CC BY 2.0